- сентябрь 19, 2025
ҚР Экологиялық кодексінің 126-бабы 1-тармақшасына сәйкес, қоршаған ортаға теріс әсер еткені үшін төлем алынады. Бұл төлемдер экологиялық кодекстің 127-бабына негізделген, яғни қоршаған ортаға әсер ететін бірнеше түрлер үшін белгіленеді. Оларға атмосфералық ауаға ластаушы заттардың шығарындылары, ластаушы заттардың төгінділері, қалдықтарды көму және күкіртті ашық түрде орналастыру жатады.
Төлемді объектінің операторы, яғни автокөлік иесі төлейді. Төлем мөлшерлемелері ҚР Салық кодексінде белгіленген. Экологиялық кодекстің 12-бабына сәйкес, объектілер қоршаған ортаға әсер ету деңгейі мен тәуекеліне байланысты төрт санатқа бөлінеді: 1) елеулі теріс әсер ететін объектілер; 2) орташа теріс әсер ететін объектілер; 3) шамалы теріс әсер ететін объектілер; 4) ең аз теріс әсер ететін объектілер.
Экологиялық кодекстің 39-бабында «эмиссия нормативтері» түсінігі берілген, яғни экологиялық рұқсатта көрсетілген рұқсат етілген шығарындылардың шекті көлемі. III және IV санаттағы объектілер үшін эмиссия нормативтері белгіленбейді, сондықтан IV санаттағы объектілердің операторлары қоршаған ортаға теріс әсер еткені үшін төлем төлеушілер болып табылмайды және 870.00 нысаны бойынша есептілік тапсырмайды.
Алайда, атмосфералық ауаға ластайтындар, соның ішінде жылжымалы ластау көздері (мысалы, автокөліктер) үшін ерекше шарттар қарастырылған. Экологиялық кодекстің 202-бабы 17-тармағына сәйкес, жылжымалы ластау көздері үшін рұқсат етілген шығарындылардың нормативтері белгіленбейді. Яғни, нақты шығарындылар көлемі аз болса да, төлемді міндетті түрде төлеу қажет.
Төлемді есепті тоқсаннан кейінгі екінші айдың 25-іне дейін төлеу керек. Мысалы, 2025 жылдың II тоқсаны үшін төлем 25.08.2025 ж. дейін төленуі тиіс. Декларацияны есепті тоқсаннан кейінгі екінші айдың 15-іне дейін, яғни 15.08.2025 ж. дейін жылжымалы ластау көзі (автокөлік) тіркелген жер бойынша тапсыру қажет.
Автокөліктер бойынша, егер шығарындылар көлемі аз болса және төлем сомасы 100 АЕК-тен аспаса да, жылжымалы ластау көздері үшін қоршаған ортаға теріс әсерге төлем төленеді және 870.00 нысаны бойынша есептілік тапсырылады. IV санаттағы өзге объектілер бойынша есептілік тапсырылмайды.
